توحید عرفانی در مکتب ابن‌عربی، گرچه بر اساس وحدت شخصی وجود بنا نهاده شده، اما در عین حال، در لسان عارفی شیعی، همچون امام خمینی(ره)، با استشهاد به احادیث ائمه اهل بیت(علیهم‌السلام) عجین شده است. در واقع امام درصدد است با استفاده از نظام فکری ابن‌عربی، به تفسیر و تبیین کلمات معصومین(علیهم‌السلام) بپردازد. بدین‌معنا، تبیین معنای اسم الهی، وحدت حقۀ حقیقیه، سریان اسم اعظم الله، تشبیه و تنزیه حق، موطن قضا و قدر و منشأ بداء، قرائت شیعیِ امام از فصوص‌الحکم ابن‌عربی ـ‌در مبحث توحیدـ را شکل میدهند. بدین لحاظ، از نظر امام، اگر اسم الهی از دیدگاه کثرت‌انگارانه در نظر گرفته شود، جلوه‌گاه است و تفاضل در آن واقع میشود، اما اگر از دیدگاه وحدت‌انگارانه ملاحظه شود، صورت است و تفاضلی نیز در آن واقع نمیشود. امام، مراد ابن‌عربی از یگانه‌گویی را وحدت حقّۀ حقیقیه صرف میداند، نه وحدت و توحید و تفریدی که همان ارجاع کثرات به وحدت است. امام معتقد است ـ‌بر اساس حدیث امام معصوم(ع)‌ـ در هر اسمی، بدلیل وجود ذات، اسم الله نیز حضور دارد؛ درنتیجه، اسم الله قبل از هر چیز، بعد از هر چیز و با هر چیز، حضور دارد. همچنین از نظر امام، این صاحبان قلوبند که حق‌تعالی را با هر دو تجلّی تنزیه و تشبیه میپذیرند. امام حضرت اعیان ثابته را نیز حضرت قضای الهی و قدر ربوبی و منشأ بداء میداند.

ارتباط یک متن با متن های دیگر از موضوعات مهمی است که مورد توجه پژوهشگرانی چون ژولیا کریستوا (ت 1914)، رولاند بارت (ت 1915 م)، ژنت (ت 1930 م)، و... قرار گرفته است. این نظریه به روابط بین متونی می پردازد که باعث آفرینش متنی جدید می شوند. بر پایه این نظریه هر متنی بر اساس متونی که پیشتر خوانده ایم معنا می دهد و استوار به رمزگانی است که پیشتر شناخته ایم.مفاهیم والای قرآن و احادیث نبوی و متن هنری آنها از دیرباز مورد توجه و اهتمام شعرای شیعه بوده است. از جمله آنان طلائع بن رزیک شاعر شیعی عصر فاطمی است که مفاهیم دینی با شعر او چنان ارتباط تنگاتنگ و عمیقی یافته که فهم دقیق آن نیازمند آشنایی با متن پنهان و شناخت چگونگی رابطه آنها با یکدیگر می باشد. پژوهش حاضر در پی آن است که چگونگی انتقال مفاهیم و تعابیر قرآنی و احادیث نبوی را به شعر شیعی طلائع بر اساس نظریه بینامتنی و در سه محور بینامتنی ترکیبی، واژگانی و مضمون مورد بررسی و تحلیل قرار دهد.

در سده های اخیر، کشف آثار نویافته در جهان یهودیت و مسیحیت، به دنبال راه یافت رویکرد انتقادی نسبت به درون مایۀ کتاب مقدس که از پیامدهای عصر روشنگری بود زمینه ساز بازنگری در تاریخ و تعالیم این دو دین شد. در واقع محققان تلاش کردند با استفاده از منابع کشف شده، به خوانشی جامع و هماهنگ از ادیان مزبور نزدیک شوند. در این بین، اگرچه امکان بهره مندی از برخی داده ها در منابع اسلامی نیز به عنوان مرجعی کارآمد فراهم بوده، تا به امروز چندان التفاتی به آن نشده است. پنداشتی که همیشه متوجه این دسته از گزارش ها بوده آن است که بنابر باورداشت رایج مسلمانان، جملگی آن ها از مجرای ماورایی دریافت شده و ازهمین رو فاقد ارزش تاریخی است؛ بنابراین در این گره گشایی سهمی نخواهد داشت. این مقاله در گام نخست به قرآن توجه کرده و با تکیه بر روایات، به جایز نبودن رویکرد تاریخی نسبت به آیاتش رهنمون شده است؛ آنگاه به سراغ احادیث رفته و امکان رویکرد تاریخی را در آن اثبات کرده است. در این راستا، همۀ روایات مربوط به تاریخ ادیان به صورت نظام مند شناسایی و موقعیت آن ها فهم و تعیین شد؛ سپس با ابزار گردآوری کتابخانه ای استنادی و روش توصیفی تحلیلی، دلایل و قراین روایی و نیز شواهد تاریخی آن جمع آوری گردید. مطالعۀ حاضر در انتها به چهار ثمرۀ رویکرد تاریخی نسبت به احادیث دست یافت. به نظر می رسد بیان گزارش متفاوت، تأیید درون مایۀ کتاب مقدس، تکمیل دادۀ موجود در کتب مزبور و انعکاس گزارشی جدید، عمدۀ نتایج رویکرد تاریخی به روایات ادیانی است که در تحقیقات مربوط به کتاب مقدس کارآمد خواهد بود.

راویان بسیاری حدیث یوم الدار را روایت کرده اند. در این مقاله علاوه بر ارایه فهرستی از راویان، حدیث یوم الدار به روایت 12 روای، گزارش شده و در ذیل هر گزارش، منابع روایت حدیث ذکر شده است.در بحث سندشناسی حدیث نیز بسیاری از محدثان شیعه و سنی از صحت و تواتر این حدیث سخن گفته اند که نظریات آنان نقل و بررسی شده است.

شعر فارسی، از سده سوم و چهارم هجری آغاز شد. و از همان آغاز، مضامین آیات و روایات، دست مایه اصلی برای قوت و غنای فرهنگ و ادب پارسی شد. نویسنده در این مقاله، شیوه های استفاده شاعران پارسی گوی ایرانی از آیات قرآن و روایات شیعی را، در چهار عنوان بررسی می کند :استفاده از مفاهیم و مضامین، اقتباس از آیات و روایات، اشاره به داستان های قرآنی، اشاره به برخی از وقایع تاریخ صدر اسلام.

رویت از واژه ها و اصطلاحاتی است که حتی پیش از اسلام در ادیان مسیحیت و یهودیت مطرح بوده است و در قرون اولیه اسلام مورد بحث و بررسی قرار گرفته است و در سده دوم و سوم هجری قمری به اوج خود رسیده و بحث درباره آن ادامه یافته است. همین امر سبب تشکیل فرقه ها و گروه های مختلفی گردیده است. این مساله بیشتر در حوزه های ادبی، کلامی و عرفانی تحلیل و نقد شده است.در این گفتار می کوشیم تا پس از معنی رویت به بررسی این مساله از نظر قرآن کریم و احادیث و آرا و گروه های مختلف اسلامی از شیعه و سنی بپردازیم.ضمنا آثار و احوال کوتاه جمعی از مشایخ و عرفا و نظرات عده ای از متکلمین (اشاعره، معتزله، شیعه) و نیز برخی از بزرگان تصوف و عرفان و خط مشی آن ها نیز ذکر گردیده است.

بسم الله الرحمن الرحیمالحمدلله رب العالمینو لله الاسماء الحسنی فادعوه بهاستایش خدای یکتا را که بهترین و نیکوترین اسماء از آن اوست و متکلم به کلمات غیر متناهی بودن در شان اوست. درود فراوان بی کران بر برگزیدگانش که نام های بزرگ اویند، به ویژه بر بزرگترین ایشان که احمد و محمد و محمود است، و بر آل او که خزائن حکم اسما و صفات ربوبی اند، و بر همه پیروان رستگار و بزرگوار، و راویان صالح و صادق اخبار و آثار آنان، که از حروف عالیات الهی اند.